Cà phê Việt có những nghịch lý

Bài học từ các thương hiệu lớn

Sức tiêu thụ tiềm năng của một thị trường khoảng 90 triệu dân cùng với lề thói dùng cà phê và trà trong ngày tăng lên đã tăng sức hấp dẫn của thị trường đồ uống tại Việt Nam... Giữa năm 2011, Jollibee Foods - tập đoàn cung cấp các chuỗi nhà hàng thức ăn nhanh của Philippines đã hoàn thành việc mua lại 49% cổ phần của Việt Thái - doanh nghiệp (DN) sở hữu hơn 60 quán cà phê Highlands Coffee trên toàn quốc và Nhà hàng 5 sao 1911 tại Hà Nội. Không lâu sau đó, Công ty CP Hàng tiêu dùng Masan đã thâu tóm Công ty Cà phê Biên Hòa (Vinacafé) - một thương hiệu mạnh khác trong lĩnh vực cà phê nội địa. Việc nắm đa số cổ phiếu của Vinacafé biểu lộ quyết tâm giành quyền chi phối và suy tính cho những bước đi xa hơn trong lĩnh vực cà phê chế biến của Masan.

Thế nhưng, lợi thế của một quốc gia xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới cũng như quyết tâm chiếm lĩnh sân nhà của DN Việt là chưa đủ. Trong lĩnh vực kinh dinh chuỗi cửa hàng cà phê, ngoài Starbucks, hàng loạt tên tuổi lớn của nước ngoài đã dần xuất hiện ngày một dày đặc tại Việt Nam như The Coffee Bean & Tea Leaf, Passio, Gloria Jean's Coffees, Illy's… Giá bán sản phẩm của những thương hiệu này khá cao so với những thương hiệu cà phê Việt nhưng vẫn được khách hàng tuyển lựa nhờ phong cách chuyên nghiệp. Bà Patricia Marques - giám đốc điều hành Starbucks Việt Nam nhấn mạnh, đối tác đặc biệt của thương hiệu này là những người đứng phía sau quầy bar (viên chức pha chế). Họ sẽ là những người làm nên điều dị biệt và giúp cho Starbucks "hơn cả cà phê". Cửa  hàng tuyên bố phục vụ 87.000 loại đồ uống phối hợp khác nhau và bất kỳ nhân viên pha chế nào cũng có thể tạo ra một loại trong số đó mà không hề lúng túng.

Một chuyên gia ngành cà phê nhận xét: Không phải là do cà phê thuần chất hay không thuần chất mà là do 2 phương thức chế biến hoàn toàn khác nhau. Người Việt Nam thường thích thưởng thức cà phê theo kiểu pha phin nên cho ra vị rất đậm nhưng rất chậm, không đáp ứng được nhu cầu pha chế công nghiệp (do cà phê pha xong không uống ngay sẽ bị chua), còn Starbucks thì pha theo kiểu Âu Mỹ bằng cách cho hơi nước với áp suất rất cao phun qua bột cà phê, thành phẩm sẽ rất thơm do tinh dầu cà phê chảy ra gần hết, nhưng vị lại nhạt và chua hơn cà phê pha phin rất nhiều.

Bên cạnh đó, các thương hiệu nước ngoài rất quan tâm đến marketing, khung cảnh, không gian (chỉ chọn mở cửa hàng ở những điểm có mặt tiền đẹp, trọng điểm), trang hoàng nội thất có phong cách riêng nên luôn được nhóm người tiêu dùng trung lưu, giới văn phòng, giới trẻ chuộng.

Việt Nam là nước đứng thứ hai thế giới về sinh sản cà phê, đốn dành cho xuất khẩu. Gần đây, do khủng hoảng kinh tế toàn cầu và rào cản thương nghiệp nên các DN đã chú trọng hơn đến thị trường nội địa. Hội nhập quốc tế, vững chắc DN Việt sẽ phải cạnh tranh với nhiều DN đến từ nước ngoài. Chính bởi vậy, bài học trong cách làm thị trường từ những thương hiệu nức tiếng thế giới rất cần được các DN trong nước quan hoài để khẳng định mình mạnh mẽ hơn, giành lại chỗ đứng ngay trên sân nhà.

CAO NGUYÊN ( http://intemchonghanggia.Com.Vn )